Fanlar

Fan Seçimi Dikkat Edilmesi Gerekenler

Sorun değil! Bu blog yazımızda havalandırma fan seçimi dikkat edilmesi gerekenleri en yalın haliyle anlatacağız.

Yüzlerce ürün arasında, kullanım alanınıza ve ihtiyacınıza bağlı olarak doğru fanı bulmakta çoğu zaman zorlanabilirsiniz. Üstelik fanların açıklamalarında yer alan grafiklerde bilmeyen biri için hiç anlaşılabilir bir şey değil.

Bir önceki blog yazımızda fan ve kullanım alanlarından bahsetmiştik. Hatırlatmak gerekirse fan, basınç farkı oluşrurarak havanın akışını sağlayan cihazlardır. Motor kısmından emiş yaparak, pervene kısmından üfleyerek çalışırlar. Aksiyel ve radyal olmak üzere iki tip fan mevcuttur.

Fan Seçimi Yapılırken 4 Parametreye Dikkat Edilmeli

  • İhtiyaç duyulan hava debisi
  • Basınç kayıpları
  • Kabul edilebilir ses seviyesi
  • Elektriksel güç bağlantı tipi

Havalandırması yapılacak ortam için gereksimi duyulacak hava değişimi fan seçiminde önemli; ortamın kullanım amacı, içindeki canlıların ve eşyaların sayıları ve aktiviteleri ile ilgilidir. Yan tabloda farklı ortamlar için gerekli hava değişim kat sayıları verilmiştir.

ORTAMHAVA DEĞİŞİM KATSAYISIORTAMHAVA DEĞİŞİM KATSAYISI
Oditoryumlar6-8Çamaşırhaneler10-20
Derslikler5-7Ofisler4-8
Kütüphaneler4-5Kapalı havuzlar3-4
Boya fırınları25-50Restoranlar8-12
Para kasası odaları3-6Konferans odaları6-8
Sinema ve tiyatrolar5-8Bekleme odaları4-6
Ev tipi mutfaklar15-25Fotokopi odaları10-15
Ticari mutfaklar15-30Makine odaları10-40
Banyolar5-7Dükkânlar4-8
Ev tipi wc’ler4-5Kuru temizleme5-15
Genel wc’ler8-15Genel malat sahaları4-8
Toplantı salonları6-8Giysi değişim odaları6-8
Dökümhaneler8-15Hastaneler8-12
Jimnastik salonları4-6Laboratuvarlar8-15

Aktiviteye bağlı olarak yaşam ve çalışma alanlarında kişi başına düşen hava miktarları, fan seçimi için gereksinim duyulan hava debisi belirlemek için yardımcı olabilir.

Normal aktivite (sigarasız)29 m3 / saat
Normal aktivite (sigaralı)58 m3 / saat
Hafif aktivite45 m3 / saat
Ağır aktivite (endüstriyel çalışma alanları)60 m3 / saat

Yukarıda verilen bilgiler doğrultusunda fan seçimi için ihtiyaç duyulan hava debisi şu şekilde belirlenir.

Q [ m3 / saat ] = Hava değişim katsayısı (1 saat) * Ortam hacmi (m3 )

Veya

Q [ m3 / saat ] = Kişi sayısı * kişi başına gereksinim duyulan hava debisi

Ortamda gereksinim duyulan hava debisini belirledikten sonra uygun kanal tasarımı (ses ve hava hızı kriterleri dikkate alınarak) yapılmalı ve basınç kayıpları hesaplanmalıdır.

Fanın çalışacağı ortama bağlı olarak fan seçimi için fan tipine (aksiyal, radyal, çatı, duman tahliye vb) karar verilmeli ve belirlenmiş olan debi-statik basınç ikilisine göre uygun fan eğri üzerinden seçilmelidir.

Fan seçimi için kısaca yukarıda yazanları ve tablodakileri örnekle anlatacak olursak;

Bir ofiste 5 kişi çalışmaktadır tavan yüksekliği 2,6 metre taban alanı ise 50 m2 ise 2,6*50=130 m3hacme sahiptir.  Hava değişim katsayı tablosunda ofis için verilen değer 4-8 di. Ortama 5 olarak ele alalım.

130*5=650 m3 /h hava ihtiyacı olur. Ofiste normal aktive ile çalışıldığını kabul edersek 5 kişi * 29 m3 = 145 m3  hava ihtiyacı çalışanlar için toplamda  650 + 145 =795 m3 / saat hava ihtiyacı doğar.

Fan seçimide bu debi ihtiyacına göre yapılır.

Fan seçimi için gerilimve devir tablosu
Duvar tipi fan değerleri

Debi hesaplamalarını yaptıktan sonra fanın monteleneceği alan belirlemeli. Fan nereye takılacak? Tavan, duvar, baca yâda havalandırma borusu gibi.

Diğer bir hususta fana bağlanacak olan elektriğin voltajı. Örneğimizde ofis baz aldığımız için fan seçimine oradan ilerleyelim. Fanlar genellikle ofislerde duvara ya da cama monte edilir. Ev tipi elektrik kullanılacağı için de monofaze bir fan tercih edilmelidir.

Yani bana aksiyel ,monofaze,cam ya da duvara monte edebileceğim 795 m3 / saat debisi olan bir fan lazım. Gelelim ürünlerin altındaki grafikleri incelemeye.

Fan seçimi için basınç ses aralık tablosu
Pencere tipi fan değerleri

Bu iki görseli değerlendirdiğimde öncelikle karar vermem gerek duvar tipi mi yoksa pencere tipi mi olduğu. Duvar tipi fan seçimi varsayalım. İhtiyacım olan hava debisi 650 + 145 =795 m3 / saat’di.

Bu bağlamda bana en uygun olan fan, 800 m3 / saat debisi olan D 25 modeli olacaktır. Havalandırma fanı temizliği konusunda detay bilgi için tıklayınız. Duvar tipi serinletme vantilatörü satın almak için tıklayınız.

(Not: Fotoğraflardaki fiyatlar 2017 yılına aittir, mevcut zamlarla birlikte fiyatlar değişkenlik gösterebilir)

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu