Kazan ve Kombi Eşanjör Seçimi: Aralıklar ve Teknik Veri

Kazan ve kombi gücüne göre eşanjör nasıl seçilir? kW aralıkları, debi tabloları, hesaplama örnekleri ve sık yapılan hatalarla eşanjör seçimi bu rehberde.

Eşanjör (plakalı ısı değiştirici), iki ayrı akışkan devresini birbirine karıştırmadan, aradaki ince metal plakalar üzerinden ısı aktaran cihazdır. Isıtma sistemlerinde sıcak su kazan veya kombi devresinden gelir (primer devre), ısıtılacak su ise bina, yerden ısıtma ya da kullanım suyu devresindedir (sekonder devre). Akışkanlar birbirine karışmadığı için kazanı tesisat kirliliğinden, basınç farklarından ve kireçten korumuş olursunuz.

İki tip eşanjör kullanılır:

• Lehimli (brazed) plakalı eşanjör: Plakalar bakır veya nikel ile lehimlenmiştir, sökülemez, kompakt ve ucuzdur. Küçük ve orta kapasiteler (genelde 1 kW – 300 kW) için tercih edilir. Kombilerin içindeki kullanım suyu eşanjörü bu tiptir.
• Contalı (gasketed) plakalı eşanjör: Plakalar conta ile sıkıştırılmıştır, sökülüp temizlenebilir, plaka eklenerek kapasite artırılabilir. Orta ve büyük kapasiteler (genelde 50 kW – birkaç MW) için standarttır.

Hangi Durumlarda Eşanjör Kullanmak Gerekir?

1. Yüksek binalar: Kazanın dayanabileceği işletme basıncı (çoğu kazan ve kombide 3 bar, bazı kazanlarda 4–6 bar) bina yüksekliğinin oluşturduğu statik basınçtan düşükse, tesisat basınç bölgelerine ayrılır ve eşanjörle kazan devresi izole edilir.
2. Eski ve kirli tesisat: Çamur, pas ve manyetit içeren eski radyatör devresine yeni bir yoğuşmalı kombi veya kazan bağlanacaksa, eşanjör cihazın ısı değiştiricisini korur.
3. Yerden ısıtma: Yerden ısıtma düşük sıcaklıkla (genelde 35–45 °C) çalışır. Kazan devresi 70–80 °C üzerinde çalışıyorsa eşanjör ve karışım grubuyla ayrı bir devre kurulur.
4. Havuz ısıtma: Havuz suyu klor ve tuz içerdiğinden kazana doğrudan bağlanmaz, titanyum plakalı eşanjör kullanılır.
5. Güneş enerjisi, ısı pompası ve kaskad sistemler: Antifrizli (glikollü) devre ile bina devresini ayırmak için kullanılır.
6. Anlık kullanım suyu hazırlama: Merkezi sistemlerde boyler yerine eşanjörle sıcak su üretmek için kullanılır.
7. Bölgesel ısıtma (jeotermal, merkezi ısı dağıtımı): Bina ısı merkezlerinde standarttır.

Eşanjör Seçimi Temel Hesap Formülleri

Eşanjör seçiminin temeli, aktarılacak ısı gücüdür:

Q (kW) = 1,163 × V (m³/h) × ΔT (°C)

Kullanım suyu hesaplarında litre/dakika cinsinden:

Q (kW) = 0,0698 × V (l/dk) × ΔT (°C)

Birim dönüşümü: 1 kW = 860 kcal/h

Gerekli plaka yüzeyi için:

A (m²) = Q / (U × LMTD)

• U: Toplam ısı geçiş katsayısı. Su-su plakalı eşanjörlerde temiz yüzey için kabaca 3.000 – 6.000 W/m²K, kirlenme payı sonrası hesaplarda genelde 2.500 – 4.500 W/m²K alınır.
• LMTD: Logaritmik ortalama sıcaklık farkı. Karşı akışlı eşanjörde: LMTD = (ΔT1 − ΔT2) / ln(ΔT1 / ΔT2). ΔT1 ve ΔT2 iki uçtaki sıcaklık farklarıdır.
• Yaklaşım sıcaklığı: Primer giriş ile sekonder çıkış arasındaki fark. Ekonomik seçimde genelde 2–5 K hedeflenir. Fark küçüldükçe eşanjör büyür ve pahalanır.

Kazan/Kombi Gücüne Göre Eşanjör Kapasite Aralıkları

Aşağıdaki tablo yaygın uygulamalar için yaklaşık seçim aralıklarını gösterir. Kesin seçim, binanın hesaplanmış ısı kaybına ve çalışma sıcaklıklarına göre yapılmalıdır.

Kazan / Kombi gücü	Tipik uygulama	Önerilen eşanjör kapasitesi	Tavsiye edilen tip
18 – 24 kW kombi	100–150 m² daire, ayrı yerden ısıtma veya kirli tesisat izolasyonu	10 – 25 kW	Lehimli
24 – 35 kW kombi / küçük kazan	150–250 m² dubleks, villa, havuz ısıtma	20 – 40 kW	Lehimli
40 – 100 kW kazan	Küçük apartman, işyeri, ticari mutfak	40 – 115 kW	Lehimli veya contalı
100 – 300 kW kazan	Orta ölçekli apartman, otel, okul	100 – 345 kW	Contalı (lehimli büyük modeller de mümkün)
300 – 1.000 kW kazan	Büyük site, hastane, AVM	300 – 1.150 kW	Contalı
1.000 kW üzeri	Bölgesel ısıtma, sanayi	1.000 kW ve üzeri, çoğunlukla çoklu eşanjör	Contalı, gerekirse paralel iki eşanjör

Temel kural: Eşanjör kapasitesi, ısı kaybı hesabındaki bina ihtiyacının yaklaşık %10 – %15 üzerinde seçilir (kirlenme ve ileride oluşabilecek verim kaybı payı). Kazan gücü ise eşanjör üzerinden çekilen güce ek olarak kullanım suyu ve diğer devreleri de karşılamalıdır. Kazanı eşanjörden küçük seçmek, bina soğuk günlerde ısınamaz hale gelir.

Kazan Gücüne Göre Debi Tablosu

Primer devre 90/70 °C (ΔT = 20 K) için gerekli debi V = Q / (1,163 × 20) formülüyle bulunur. Yerden ısıtma gibi düşük sıcaklık farkı kullanan devrelerde (ör. 45/35, ΔT = 10 K) debi yaklaşık iki katına çıkar.

Güç (kW)	Debi, ΔT 20 K (m³/h)	Debi, ΔT 10 K (m³/h)
24	1,03	2,06
50	2,15	4,30
100	4,30	8,60
200	8,60	17,2
500	21,5	43,0
1.000	43,0	86,0

Bu değerler boru çapı, pompa ve eşanjör bağlantı ölçüsü seçiminde de kullanılır. Eşanjör bağlantı ağızlarında akış hızı genelde 1–3 m/s aralığında tutulur.

Isı Yükünü Hızlı Tahmin Etme

Projesi olmayan bir bina için ilk tahmin amacıyla birim alan ısı kaybı değerleri kullanılabilir:

• İyi yalıtımlı yeni bina (mantolu, çift cam): yaklaşık 40 – 70 W/m²
• Orta yalıtımlı bina: yaklaşık 70 – 100 W/m²
• Yalıtımsız eski bina: yaklaşık 100 – 150 W/m²

Bu değerler yalnızca ön fikir verir. Gerçek seçim için TS 825 ve ilgili mevzuata uygun ısı kaybı hesabı yapılmalıdır. Örneğin 200 m² orta yalıtımlı bir villa için ilk tahmin 200 × 85 = 17 kW ısı yüküdür. %15 payla yaklaşık 20 kW eşanjör kapasitesi ve 24 kW kombi/kazan makul bir başlangıç olur.

Hesaplama Örnekleri

Örnek 1: Yerden ısıtma ayırma eşanjörü (50 kW)

Primer devre: 70/50 °C. Sekonder devre: 45/35 °C. Karşı akışlı eşanjör kabul edilirse:

• ΔT1 = 70 − 45 = 25 K
• ΔT2 = 50 − 35 = 15 K
• LMTD = (25 − 15) / ln(25/15) ≈ 19,6 K
• U = 4.000 W/m²K alındığında: A = 50.000 / (4.000 × 19,6) ≈ 0,64 m²

Bu yüzey, üreticinin seçim yazılımında küçük bir lehimli eşanjörle karşılanır. Kirlenme payı ve %10 emniyet eklenerek 0,75 m² civarı plaka yüzeyi hedeflenir.

Örnek 2: Kazan devresi ile bina devresini ayırma (100 kW)

Primer devre: 90/70 °C. Sekonder devre: 80/60 °C.

• ΔT1 = 90 − 80 = 10 K
• ΔT2 = 70 − 60 = 10 K
• LMTD = 10 K
• U = 4.000 W/m²K ile: A = 100.000 / (4.000 × 10) = 2,5 m²

Yaklaşım sıcaklığı 10 K olduğu için nispeten az yüzey yeterli olur. Aynı güç için yaklaşım 3 K’e düşürülürse plaka sayısı belirgin biçimde artar.

Örnek 3: Kombinin kullanım suyu kapasitesi (24 kW)

Şebeke suyu 10 °C’den 35 °C’ye (ΔT = 25 K) ısıtılırsa:

V = 24 / (0,0698 × 25) ≈ 13,8 l/dk

ΔT 30 K (10 °C’den 40 °C’ye) alındığında debi yaklaşık 11,5 l/dk’ya düşer. Bu yüzden aynı kombi kış aylarında, şebeke suyu daha soğukken daha az sıcak su verir.

Örnek 4: Merkezi sistemde anlık kullanım suyu eşanjörü

Pik kullanımda 60 l/dk sıcak su gerektiğini ve suyun 10 °C’den 45 °C’ye (ΔT = 35 K) ısıtılacağını varsayalım:

Q = 0,0698 × 60 × 35 ≈ 147 kW

Anlık sistem tepe yükü doğrudan karşılamak zorundadır, bu yüzden güç yüksektir. Depolu (boylerli) sistemde bu güç, depo hacmi sayesinde çok daha düşük seçilebilir. Hangi yöntemin seçileceği, eşzamanlılık katsayısı ve bina kullanım profiline bağlıdır.

Kullanım Suyu Eşanjörü ve Hijyen

• Depolu sistemlerde sıcak su, Legionella riskini azaltmak için genelde 60 °C civarında depolanır ve sirkülasyon hattında dönüş sıcaklığı 50 °C altına düşmeyecek şekilde tasarlanır.
• Sert su bölgelerinde eşanjör yüzeyinde kireçlenme hızlanır. 60 °C üzerindeki plaka yüzey sıcaklıkları kireçlenmeyi artırır.
• Kullanım suyu tarafında paslanmaz çelik (AISI 316) plakalı ve gerekirse nikel lehimli modeller tercih edilir. Bakır lehimli eşanjörler, klor ve yüksek klorür içeren sularda korozyona açıktır.

Eşanjör Seçerken Dikkat Edilecek Teknik Kriterler

1. Çalışma sıcaklıkları: Primer ve sekonder giriş/çıkış sıcaklıklarını net belirleyin. Yoğuşmalı kazanlarda dönüş sıcaklığını düşük tutmak verim için önemlidir (genelde 55 °C altı yoğuşmayı başlatır). Bu yüzden eşanjör seçimi yapılırken, primer dönüş sıcaklığını mümkün olduğunca düşürecek şekilde seçilmelidir.
2. Basınç sınıfı: Standart modeller PN10 ve PN16’dır. Yüksek binalarda PN25 gerekebilir. Test basıncı ve maksimum işletme basıncı kataloğa göre kontrol edilmelidir.
3. Basınç kaybı: Her iki taraf için genelde 20 – 50 kPa arası tasarlanır. Aşırı basınç kaybı pompa maliyetini yükseltir, çok düşük basınç kaybı ise plakaları büyük ve pahalı yapar.
4. Plaka malzemesi: Isıtma suyu için AISI 304/316 paslanmaz çelik standarttır. Havuz ve deniz suyu için titanyum kullanılır.
5. Conta malzemesi (contalı tipte): EPDM ısıtma ve kullanım suyunda yaygındır, NBR yağlı akışkanlarda tercih edilir. Maksimum sıcaklık sınırı malzemeye göre değişir (EPDM genelde yaklaşık 140–150 °C’ye kadar).
6. Akışkan tipi: Glikollü karışım kullanılacaksa ısı geçişi ve yoğunluk değişir. Hesap, glikol oranına göre yapılmalıdır.
7. Kirlenme faktörü: Temiz kapalı devrede düşük, sert kullanım suyu veya kirli devrede yüksek alınır. Bu faktör doğrudan gereken yüzeyi etkiler.
8. Yedek kapasite: Binanın ileride genişleme ihtimali varsa contalı eşanjör seçimi, sonradan plaka eklenebildiği için avantaj sağlar.

Sık Yapılan Hatalar

• Eşanjörü sadece kazan gücüne bakarak seçmek. Eşanjör seçimi için gerçek ihtiyaç binanın ısı kaybıdır, kazan gücü ise genelde bunun üzerindedir. Aşırı büyük eşanjör yatırım maliyetini ve basınç kaybını artırır.
• Çalışma sıcaklıklarını sormadan seçmek. Aynı kW değeri 90/70 ile 55/45 çalışmada çok farklı yüzey gerektirir.
• Filtre koymamak. Eşanjörün önüne takılacak süzgeç (filtre) plaka kanallarının tıkanmasını önler. Özellikle eski tesisatlarda şarttır.
• Sekonder devrede ayrı genleşme tankı ve emniyet ventili unutmak. Eşanjörle ayrılan her devre kendi emniyet ekipmanına sahip olmalıdır.
• Kirlenme payı bırakmamak. İlk yıl çalışan sistem, birkaç yıl sonra kapasite kaybeder.
• Çift yönlü (primer-sekonder) pompa debilerini dengelememek. Debiler uyumsuzsa kapasite düşer ve dönüş sıcaklığı yükselir.
• Yanlış plaka malzemesi seçmek. Klorlu havuz suyuna paslanmaz çelik, tuzlu suya bakır lehimli eşanjör takmak erken arızaya yol açar.

Bakım ve Ömür

• Lehimli eşanjörler sökülemediği için gerektiğinde kimyasal yıkama (CIP) ile temizlenir. Yılda bir kez veya basınç kaybı artışı görüldüğünde yapılması önerilir.
• Contalı eşanjörler açılarak plakaları fırçalanabilir, contalar her 5–8 yılda bir veya sızıntı görüldüğünde yenilenir.
• Primer ve sekonder basınç farkı ile giriş/çıkış sıcaklıklarının periyodik kaydı, performans kaybını erken fark etmeyi sağlar.
• Sistem suyu iyi şartlandırılırsa (süzme, manyetik filtre, uygun inhibitör) eşanjör ömrü 15–20 yıl ve üzerine çıkabilir.

Plaka Sayısı Neyi Etkiler?

Plaka sayısı, eşanjörün ısı transfer yüzeyini belirler ve kapasite, basınç kaybı, dönüş sıcaklığı ve maliyet arasındaki dengeyi kurar. Plaka sayısı arttıkça kapasite yükselir ve basınç kaybı düşer, ancak fiyat, boyut ve kirlenme riski artar.

İlk ve son plaka ısı aktarımına katılmaz, bu yüzden toplam yüzey yaklaşık olarak şöyle bulunur:

A = (N - 2) \times a

Burada N toplam plaka sayısı, a tek plakanın etkin ısı transfer alanıdır.

Parametre	Plaka sayısı artınca	Plaka sayısı azalınca
Isı transfer yüzeyi ve kapasite	Artar	Azalır
Basınç kaybı	Azalır, çünkü debi daha çok kanala dağılır	Artar
Akış hızı ve türbülans	Düşer, ısı geçiş katsayısı (U) biraz azalır	Yükselir, U artar
Yaklaşım sıcaklığı	Küçülür, dönüş suyu daha soğuk gelir	Büyür
Kirlenme riski	Düşük hızda tortu birikimi artabilir	Yüksek hız plakaları temiz tutar, ancak aşınma riski artar
Maliyet, ağırlık ve yer	Artar	Azalır

Kapasite plaka sayısıyla doğrusal artmaz

Plaka sayısını ikiye katlamak kapasiteyi tam iki katına çıkarmaz. Debi sabitken plaka eklendiğinde her kanaldan geçen akış yavaşlar, türbülans azalır ve U düşer. Bu yüzden belli bir noktadan sonra eklenen her plaka daha az ek kapasite sağlar. Çok uzun ve çok plakalı lehimli eşanjörlerde ayrıca akışın kanallara eşit dağılmaması sorunu görülebilir.

Yoğuşmalı kazanlarda plaka sayısının asıl faydası, yaklaşım sıcaklığını küçültüp primer dönüş suyunu soğutmasıdır. Dönüş sıcaklığı yoğuşma sınırının altına indikçe kazan veriminde belirgin bir kazanç oluşur.

Örnek: Aynı güç için kaç plaka gerekir?

Yazının hesaplama örneklerindeki 50 kW yerden ısıtma eşanjörünü ele alalım (primer 70/50 °C, sekonder 45/35 °C, LMTD yaklaşık 19,6 K, U = 4.000 W/m²K). Gerekli yüzey 0,64 m² çıkmıştı. Tek plakanın etkin alanının 0,03 m² olduğunu varsayalım:

• Etkin plaka sayısı: 0,64 / 0,03 ≈ 22
• Toplam plaka sayısı: 22 + 2 = 24 plaka

Yaklaşım sıcaklığını yaklaşık yarıya indirip LMTD’yi 10 K’e çekerseniz gereken yüzey 50.000 / (4.000 × 10) = 1,25 m² olur:

• Etkin plaka sayısı: 1,25 / 0,03 ≈ 42
• Toplam plaka sayısı: 42 + 2 = 44 plaka

Yani yaklaşım sıcaklığını yarıya indirmek plaka sayısını yaklaşık iki katına çıkarıyor, maliyet ve boyut da buna göre artıyor. Bu örnekte U sabit alındı, gerçekte plaka arttıkça U biraz düşeceği için ihtiyaç bir miktar daha yüksek çıkar.

Plaka sayısı tek başına yeterli değil

İki eşanjörün plaka sayısı aynı olsa da kapasiteleri farklı olabilir. Bunun nedenleri şunlardır:

• Plaka boyutu: Tek plakanın alanı üreticiye ve modele göre değişir. Büyük plakalı 20 plakalık bir model, küçük plakalı 30 plakalık bir modelden daha güçlü olabilir.
• Plaka deseni (chevron açısı): Dik açılı (“sert”) desenler yüksek ısı geçişi ve yüksek basınç kaybı, yatık açılı (“yumuşak”) desenler düşük basınç kaybı sağlar.
• Bağlantı ağzı ölçüsü: Küçük ağızlı bir eşanjöre fazla plaka koymak, bağlantı noktasındaki hız ve basınç kaybı yüzünden fayda sağlamaz.

Bu nedenle plaka sayısı, ancak aynı serideki modeller arasında karşılaştırma yaparken anlamlı bir ölçüdür.

Kampa listesindeki modellerde plaka sayısı ve kapasite

Kampa’daki modellerde kapasite plaka sayısıyla yaklaşık orantılı artıyor. Ürün sayfalarındaki lt/saat değerlerinden (Welko modellerinde model kodundaki sayının plaka sayısı olduğu varsayımıyla) etkin plaka başına düşen kapasite şöyle hesaplanır:

• Welko EL50C (1″ bağlantı): etkin plaka başına yaklaşık 55 lt/saat
• Welko EL30C ve Mit MB-01 (3/4″ – 1/2″ bağlantı): etkin plaka başına yaklaşık 18–21 lt/saat

Bu değerler, aynı seri içinde plaka sayısını artırmanın kapasiteyi kabaca aynı oranda artırdığını gösterir. Seriler arasındaki fark ise plaka boyutundan ve bağlantı ölçüsünden gelir.

Pratik öneri

• Çok az plaka: Kapasite yetmez, basınç kaybı ve pompa ihtiyacı artar, plakalar erken aşınır.
• Çok fazla plaka: Gereksiz maliyet, düşük hız nedeniyle tortu birikimi ve akış dağılımı sorunları.
• Hedef, her iki taraf için 20 – 50 kPa basınç kaybı ve ihtiyaç duyulan yaklaşım sıcaklığını sağlayan en az plaka sayısıdır. Kapasite payını (%10 – %15) bu hesaba ekleyin.
• Genişleme ihtimali olan sistemlerde plaka eklenebilen contalı eşanjör, lehimli eşanjörün sabit plaka sayısına göre esneklik sağlar.

Kampa’da Bulunan Plakalı Eşanjör Modelleri ve Kullanım Alanları

Kampa’nın ısı eşanjörleri kategorisinde Mit ve Welko markalı 13 küçük ve orta kapasiteli sabit plakalı eşanjör listeleniyor. Aşağıdaki tabloda eşanjör seçimi için her modelin kapasitesi, bağlantı ölçüsü ve uygun olduğu uygulama yer alıyor.

Model	Bağlantı	Kapasite (lt/saat)	Yaklaşık güç (kW)*	Uygun olduğu yer
Mit MB-01 – 12 plaka	3/4″ – 1/2″	180	~6	Kombi kullanım suyu eşanjörü yedeği, küçük boyler ısıtma, tek bölgeli küçük devre ayırma
Mit MB-01 – 16 plaka	3/4″ – 1/2″	270	~9	Küçük kombi sınıfı kullanım suyu değişimi, küçük alanlı yerden ısıtma ayırma
Welko EL30C – 20 plaka	3/4″ – 1/2″	370	~13	18–24 kW kombi sınıfı daire, yerden ısıtma devre ayırma
Welko EL30C – 24 plaka	3/4″ – 1/2″	450	~16	24 kW kombi sınıfı daire, kullanım suyu eşanjör değişimi
Mit MB-01 – 26 plaka	3/4″ – 1/2″	480	~17	24 kW kombi sınıfı daire, yerden ısıtma ayırma
Mit MB-01 – 28 plaka	3/4″ – 1/2″	540	~19	24–28 kW kombi sınıfı daire, dubleks ısıtma devresi ayırma
Welko EL30C – 28 plaka	3/4″ – 1/2″	550	~19	24–28 kW kombi sınıfı daire, dubleks ısıtma devresi ayırma
Welko EL50C – 19 plaka	1″ – 1″	1.050	~37	Villa ve dubleks yerden ısıtma ayırma, depolu boyler ısıtma
Welko EL50C – 22 plaka	1″ – 1″	1.200	~42	35–40 kW sınıfı kazan devresi ile bina devresi ayırma
Welko EL50C – 25 plaka	1″ – 1″	1.400	~49	Küçük apartman veya işyeri, kazan devresi ayırma
Welko EL50C – 28 plaka	1″ – 1″	1.650	~58	Küçük apartman, işyeri, orta boy villa kazan devresi ayırma
Welko EL50C – 40 plaka	1″ – 1″	2.195	~77	80 kW’a kadar apartman veya ticari bina devre ayırma
Welko EL50C – 50 plaka	1″ – 1″	2.750	~96	100 kW’a kadar apartman veya ticari bina devre ayırma

*Yaklaşık güç, ürün sayfalarındaki lt/saat değerinden Q = 0,001163 × V (lt/saat) × ΔT formülüyle ve ΔT = 30 K varsayımıyla hesaplanmıştır. Gerçek kapasite primer/sekonder sıcaklıklara ve üreticinin test koşuluna bağlıdır, nihai seçimden önce üretici verisiyle doğrulayın.

Seçim yaparken üç noktaya dikkat edin. Önce bağlantı ölçüsüne bakın: 3/4″ – 1/2″ modeller kombi ölçeğine, 1″ – 1″ modeller kazan ölçeğine denk gelir. Sonra hesapladığınız ısı yükünü %10–15 payla tablodaki kW karşılığıyla karşılaştırın. Son olarak çalışma sıcaklıklarının üretici verisinde sağlandığından emin olun. Bu modeller klorlu havuz suyu için uygun değildir, havuz uygulamasında titanyum plakalı eşanjör gerekir. Plaka ve lehim malzemesi ürün sayfalarında net verilmediği için sipariş öncesi satıcıdan teyit alın.

Eşanjör Seçimi Sıkça Sorulan Sorular

Her kombiye eşanjör takmak gerekir mi? Hayır. Kombinin içinde zaten ısıtma ve kullanım suyu için kendi plakalı eşanjörleri bulunur. Dış eşanjör yalnızca yüksek bina, kirli tesisat, yerden ısıtma ayrımı, havuz veya güneş enerjisi gibi özel durumlarda gerekir.

24 kW kombiye kaç kW eşanjör takılır? Bu, eşanjörün ne amaçla kullanıldığına bağlıdır. Yerden ısıtma ayırma amacıyla genelde binanın o devredeki ısı yüküne göre 10 – 25 kW arası seçilir. Havuz ısıtmada havuzun ısınma süresine göre 20 – 40 kW gerekebilir.

Eşanjör kazan verimini düşürür mü? İyi seçilmiş bir eşanjörde ısı kaybı ihmal edilebilir düzeydedir, ancak yaklaşım sıcaklığı yüksekse primer dönüş sıcaklığı artar ve yoğuşmalı cihazlarda verim düşebilir. Bu yüzden düşük yaklaşım sıcaklığı hedeflenmelidir.

Lehimli mi contalı mı? Küçük kapasitelerde (kabaca 300 kW altı) ve temiz devrelerde lehimli, büyük kapasitelerde, kirlenmeye açık sistemlerde veya ileride genişleme ihtimali olan yerlerde contalı eşanjör tercih edilir.

Eşanjör kapasitesi nasıl bulunur? Binanın ısı kaybı hesaplanır, çalışma sıcaklıkları belirlenir ve Q = 1,163 × V × ΔT formülüyle güç bulunur. Ardından üretici seçim programında plaka yüzeyi ve basınç kaybı kontrol edilir.

Eşanjörler konusunda detay bilgi almak için eşanjör kullanım alanları yazımızı okuyabilirsiniz. Eşanjör nedir konusunda detay bilgi edinmek için tıklayabilirsiniz.

Sonuç

Eşanjör seçimi tek bir kW değerine bakarak yapılacak bir iş değildir. Binanın gerçek ısı yükü, primer ve sekonder sıcaklık değerleri, akışkan özellikleri, basınç sınıfı ve işletme koşulları birlikte değerlendirilmelidir. Küçük kapasitelerde lehimli, büyük ve kirli sistemlerde contalı eşanjör doğru tercihtir. Her zaman %10–15 kapasite payı bırakın, filtre kullanın ve nihai seçimi üreticinin seçim yazılımıyla doğrulayın.

Not: Bu yazıdaki aralıklar ve örnekler bilgilendirme amaçlıdır. Gerçek projelerde yetkili makine mühendisi tarafından yapılan ısı kaybı hesabı ve üretici katalog verileri esas alınmalıdır.